Borderline Kişilik Bozukluğu (BPD), hastaların duygusal durumlarının, düşünce yapılarının ve sosyal ilişkilerinin son derece olumsuz etkilenmesiyle açıklayabileceğimiz bir mental problemdir.
Borderline kişilik bozukluğu, ergenlik veya genç yetişkinlik döneminde başlar ve hastanın yaşamı boyunca da sürebilmektedir. Problem hastanın duygusal dengesizlik yaşamasına, yoğun ve kararsız ilişkilere sahip olmasına, kendilik algısında belirsizlik yaşamasına ve zaman zaman tehlikeli davranışlar sergilemesine neden olmaktadır.
BPD’li hastalar, duygusal durumlarını yönetmekte zorluk çekerler. Duygusal dalgalanmalar, gün içinde birkaç kez değişir ve ruh hali üzerinde derin olumsuz bir etki yaratır. Daha kötü bir yan olarak dalgalanmalar, her stresli olayla tetiklenir ve hastanın ruh hali, birkaç dakika içinde aşırı mutluluktan derin bir üzüntüye haline dönebilmektedir.
Borderline Kişilik Bozukluğu Belirtileri
Borderline kişilik bozukluğu (BPD), duygusal istikrarsızlık, ilişkilerde zorluklar ve kendilik algısında bozulmalarla ortaya çıkar. Bozukluğun belirtileri, kişinin ruh haline göre geniş bir alanda değişir;
Duygusal Dalgalanmalar: Borderline olan hastalar, duygusal durumlarında ani ve yoğun değişiklikler yaşar. Bir anda çok mutlu hissederken, birkaç dakika içinde üzgün hissedebilirler.
İlişkilerde İstikrarsızlık: İlişkilerinde yoğun bir bağlılık ve sonrasında büyük bir mesafe hissi yaşayabilirler. Bu, “ya her şey ya da hiçbir şey” düşüncesiyle ilişkilidir. Bir anda birini çok severken, diğer bir anda o kişiye karşı derin bir nefret besleyebilirler.
Kendilik Algısında Bozulmalar: Borderline kişilik bozukluğu, kendilik algısında belirsizlik hissini doğurur. Kim olduklarına dair düşünceleri sık sık değişir ve bu durum kendilerini değersiz hissetmelerine de kapı açar.
Kendine Zarar Verme Davranışları: İntihar düşünceleri veya kendine zarar verme eylemlerinde bulunma eğilimi yüksektir. Bu tür davranışlar duygusal acıyı hafifletmek amacıyla genelde ortaya çıkar.
Boşluk Hissi: Hastalar sık sık içsel bir boşluk hissi yaşar ve bu durumu doldurmak için çeşitli yollar ararlar.
Aşırı İyimserlik veya Karamsarlık: Duygusal durumları, olaylara bakış açılarını etkiler. Kimi zaman aşırı iyimserlerdir, diğer zamanlarda tamamen karamsar bir bakış açısına sahiplerdir.
Borderline Kişilik Bozukluğu Türleri
Borderline kişilik bozukluğu, tek bir tür olarak değerlendirilse de belirtilerinin ve etkilerinin kişiden kişiye değişmesi, farklı deneyimlerin yaşanmasına sebebiyet vermektedir. Dolayısıyla borderline kişilik bozukluğu yaşayan hastaların ihtiyaç durumlarına göre farklı yaklaşımlar geliştirilir. Örnek verecek olur isek bazı hastalar daha fazla duygusal dalgalanma yaşarken, diğerleri ilişkilerde daha belirgin sorunlar yaşar.
Borderline Kişilik Bozukluğu Nedenleri
Borderline kişilik bozukluğunun kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, birçok faktörün etkileşiminden kaynaklandığı düşünülmektedir. Bunlar arasında:
Genetik Faktörler: Aile geçmişinde Borderline kişilik bozukluğu olan kişilerin bulunması, bu durumu geliştirme riskini artırır.
Beyin Kimyası: Duygusal düzenleme ve davranış kontrolü ile ilişkili beyin yapıları ve kimyasalların işleyişindeki farklılıklar, BPD gelişimine destekte bulunabilmektedir.
Çevresel Faktörler: Erken çocukluk dönemindeki travmalar, istismar veya ihmal gibi deneyimler, borderline kişik bozukluğu hastalığının ortaya çıkmasına neden olabilen durumlardandır.
Psikososyal Faktörler: Stresli yaşam olayları, ani kayıplar veya büyük değişiklikler gibi sorunlar kişinin duygusal durumunu etkilemektedir. Bununla beraber da zaman içerisinde borderline kişilik bozukluğu meydana gelebilmektedir.
Borderline Kişilik Bozukluğu ve Tanı Süreci
Klinik Görüşme: Uzman psikolog ve psikiyatrist, hastanın duygusal durumunu, ilişkilerini ve geçmişteki travmalarını anlamak için kapsamlı bir görüşme yapar.
Öz-değerlendirme Testleri: Hasta çeşitli testler ve anketler aracılığıyla kendi belirtilerini değerlendirebilmektedir. Testler, ruh hali ve kişilik özellikleri hakkında bilgi oraya koyar.
Aile Geçmişi İncelemesi: Aile geçmişindeki ruhsal sağlık sorunları, hastanın durumu hakkında bilgi vermek açısından önemlidir.
Borderline Kişilik Bozukluğu Tedavi Yöntemleri
Psikoterapi: Borderline kişilik bozukluğu tedavisinin temel taşlarından biri olan psikoterapi, bireyin duygusal zorluklarla başa çıkması için kullanılır. Özellikle şemalar terapisi, diyalektik davranış terapisi (DBT) ve bireysel psikoterapi etki sağlamaktadır.
İlaç Tedavisi: BPD’li hastanın tedavisinde, anksiyete ve depresyonu yönetmek amacıyla antidepresanlar, antipsikotikler veya duygusal stabilizatörler kullanılır. İlaçlar, duygusal dalgalanmaları azaltır.
Destek Grupları: Destek grupları, borderline kişilik bozukluğu ile mücadele eden hastaların deneyimlerini paylaşarak kendilerini daha iyi hissetmelerine ve sosyal bağlantılar kurmalarına yardım eder.
İlginizi Çekebilir: Ölüm Korkusu Nasıl Tedavi Edilir?
Borderline Kişilik Bozukluğu ile Yaşamak: Günlük Hayatta Karşılaşılan Zorluklar
Duygusal Dalgalanmalar: Günlük yaşamda aniden değişen duygusal durumlar, sosyal ilişkilerde zorluklara neden olur.
İlişki Problemleri: Yoğun ve karmaşık duygular, romantik ve arkadaşlık ilişkilerinde sorunlara kapı açar.
Kendilik Algısında Belirsizlik: Kişi, kendini sık sık kaybolmuş hisseder ve kimliğini bulmakta zorluk yaşar.
Kendine Zarar Verme Eğilimleri: Borderline kişilik bozukluğu yaşayan hastalar içsel acı ile başa çıkmak için kendilerine zarar verme davranışlarında bulunabilirler.
Borderline Kişilik Bozukluğu Hakkında Yanlış Bilinenler
Her konuda olduğu gibi borderline kişilik bozukluğu konusunda da toplumumuza maalesef birçok yanlış algı mevcuttur. Bu yanlış algıların düzeltilmesi hem toplumumuz hem de hastalar açısından önemlidir çünkü etrafımızda bilmediğimiz birçok insanın bu hastalıkla veya benzeri durumlarda mücadele edip etmediğini bilemeyiz. Dolayısıyla hem çevremize karşı daha dikkatli olmamız hem de hastaların tedaviye daha hızlı yanıt vermeleri için son derece önemli;
“BPD, sadece kadınları etkiler.”: Her ne kadar BPD, kadınlar arasında daha yaygın olarak tanınsa da, erkeklerde de görülmektedir. Dolayısıyla sadece tek bir cinsiyete özgü değildir.
“BPD, sadece ruh hali değişimidir.”: BPD, karmaşık bir kişilik bozukluğu olup, daha derinde aslında duygusal zorluklarla ilişkilidir. Bundan yola çıkarak tedavi edilmediğinde daha ileri düzeyde sorunlara evrilebilmektedir.
“BPD, tedavi edilemez.”: Doğru tedavi ve destek ile birçok hasta, BPD belirtilerini yönetebilir ve tatmin edici bir yaşam sürdürmekle beraber sosyal ve duygusal ilişkilerinde de dengeyi kolay bir şekilde sürdürebilmektedir.
“BPD’li bireyler manipülatiftir.”: Bu, yanlış bir algıdır. BPD’li bireyler, duygusal acı ve bozukluklarını ifade etmeye çalışmaktadırlar. Siz bu durumla mücadele etmeyen biri olarak bu ifadeleri manipülasyon olarak algılasanız da aslında kişi yaşadığı durumdan dolayı sürekli aslında kendini açıklama ihtiyacı hisseder.
“BPD, ruhsal bir zayıflıktır.”: BPD, bir ruhsal sağlık durumu olup, tedavi ve destek gerektirir; bu, zayıflık değil, bir güç arayışıdır. Toplumda ‘’deli miyim psikoloğa gideyim’’ diye bir algı olduğundan çoğu insan psikoloğa gitmeyi tercih etmese de diğer hastalıklar gibi bu durumun da tedavi edilmesi son derece önem arz eder.
İlginizi Çekebilir: Beylikdüzü Online Terapi
Borderline kişilik bozukluğu nedir?
BPD, duygusal istikrarsızlık, yoğun ilişkiler ve kendilik algısında belirsizlik ile ortaya çıkan bir kişilik bozukluğudur.
BPD belirtileri nelerdir?
Duygusal dalgalanmalar, ilişkilerde istikrarsızlık, kendilik algısında bozulmalar, kendine zarar verme davranışları gibi belirtiler borderline kişilij bozukluğu yaşayan kişilerde oldukça sık bir biçimde yaygın olarak görülür.
BPD tedavi edilebilir mi?
Evet, BPD tedavi edilebilir. Psikoterapi ve ilaç tedavisi, belirtilerin etki altına alınmasına ve hastanın daha sağlıklı bir mental düzenle hayatına devam etmesi sağlayabilmektedir.
BPD neden oluşur?
Genetik, biyolojik ve çevresel faktörlerin etkileşimi sonucu Borderline kişilik bozukluğu oluşabilmektedir. Tek bir sebep değil birden fazla sebep bu durumun oluşmasına katkı sağlayabilmektedir.
BPD ile nasıl başa çıkabilirim?
Profesyonel destek aramak, terapilere katılmak ve sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri yapmak yardımcı olabilir.
İlginizi Çekebilir: Beylikdüzü Uzman Psikolog Ekibi